Projecten

Thema:

Open Monumentendag 2009: St-Amedeus

fragment uit de folder uitgebracht ter gelegenheid van Open Monumentendag 2009:

1895 - 1940: bouw
In de nasleep van de Franse Revolutie was er een sterke anticlericale houding en kloosterorden werden uit het onderwijs en de verzorging gebannen. De bestaande Godshuizen waren overgenomen door de overheid en de zorg voor krankzinnigen gebeurde vooral in de gevangenissen zoals het Geraard Duivelsteen in Gent. In 1807 werd kanunnik Petrus Jozef Triest door de burgerlijke autoriteiten van de stad Gent belast met de zorg voor de algemene weldadigheid en opgenomen in de Commissie van de Burgerlijke Godshuizen. Hij stichtte de Zusters en Broeders van Liefde die zich specialiseerden in de krankzinnigenzorg. De zusters namen de zorg voor de vrouwen op, de broeders zorgden voor de mannelijke patiënten. In het begin werkten zij in dienst van de burgerlijke autoriteiten.

Vader Amedeus Stockman, toenmalig Generale Overste van de Broeders van Liefde en zelf afkomstig uit Mortsel, deed in 1894 de officiële aanvraag aan de minister van Justitie om in het dorp Mortsel bij Antwerpen een gesticht voor behoeftige geesteszieken te mogen oprichten. De Broeders van Liefde hadden toen al instellingen voor krankzinnigenzorg in Gent, Beernem, Zelzate, Sint-Truiden en Froidmont. De inrichting zou 600 patiënten kunnen huisvesten en beschikken over een landbouwbedrijf van 5 à 6 ha. Op vraag van het bisdom moest de generale overste een verklaring ondertekenen dat in het nieuwe gesticht enkel “armlastige” krankzinnigen zouden worden verpleegd en dat anderen, die wel eigen middelen hadden, zouden verpleegd worden tegen de prijs die officieel voor de armlastigen was vastgelegd. ...lees verder


Thema:

Open Monumentendag 2006

Kasteel Cantecroy

In de vroege middeleeuwen beheerste de militaire burcht, toen Cantincrode genoemd, één van de belangrijkste toegangswegen naar Antwerpen. Volgens een keure uit 1289 hoorde de heerlijkheid Cantecroy toe aan Ridder Wouter Volckaert. Hij was één van de invloedrijkste en welstellendste lieden van die tijd. Zijn laatste afstammeling sneuvelde in de Guldensporenslag aan Franse zijde.

Hertog Jan II van Brabant “verwierf“ Cantecroy om zijn lege staatskas te spijzen en verkocht het dadelijk door in 1296 aan Willen III van Berchem uit het machtige geslacht Berthouts. Een kleinzoon van deze ridder nam de naam “van Ranst” aan, die tot in 1526 door de heren van Cantecroy gedragen werd. Het was in deze periode dat de burcht verder werd uitgebouwd met meestertoren, kapel en zware versterkingen.  ...lees verder


Thema:

Open Monumentendag

Open Monumentendag - zondag 13 september 2009 – Thema - Zorg

  Het psychiatrisch centrum Sint-Amedeus en de kloostergemeenschap van de Broeders van Liefde stellen ter gelegenheid van de Open Monumentendag 2009 hun deuren open voor de geïnteresseerde bezoeker.

Van oudsher gekend in het Antwerpse als “het gesticht”, was het centrum in het verleden eerder een gesloten wereld. Ondertussen bestaat Sint-Amedeus 114 jaar en worden reële en denkbeeldige muren traag maar zeker gesloopt. De geschiedenis van de gebouwen, afbraak en nieuwbouw, is een weerspiegeling van de veranderingen in het denken over psychisch zieken en de daaraan gekoppelde zorg. In een tentoonstelling wordt de evolutie geschetst van een psychiatrisch centrum dat patiënten opnam in een gesloten gemeenschap naar een centrum dat hen terug aansluiting wil laten vinden in onze samenleving.

Tijdens rondleidingen kunnen de bezoekers zelf vaststellen hoe Sint-Amedeus, zowel architecturaal als in zorgaanbod, geëvolueerd is naar een modern, eigentijds psychiatrisch centrum. Voor deze rondleidingen met gids dient men te reserveren via het Cultureel Centrum Mortsel. ...lees verder